با توجه به اين که ايران داراي منابع غني و گسترده انرژي، مخازن بزرگ نفتي و پتانسيل بالقوه انرژي مي باشد، تعيين رابطه بين نفت و رشد اقتصادي مي‌تواند در تبيين سياستهاي بخش انرژي کمک مؤثري نمايد. از ديدگاه مکاتب مختلف اقتصادي، مهمترين عوامل مؤثر بر رشد اقتصادي عبارتند از: سرمايه و نيروي کار اعم از متخصص و غيرمتخصص. در تئوريهاي جديد رشد، عامل انرژي نيز وارد مدل شده است، ولي اهميت آن در مدلهاي مختلف يکسان نيست. با توجه به اينکه سهم بزرگي از مصرف انرژي را مصرف فرآورده‌هاي عمده نفتي (بنزين، نفت سفيد، نفت گاز و نفت کوره) تشکيل ميدهد، لذا در اين مقاله سعي شده است که رابطه بين توليد ناخالص داخلي (جايگزيني از رشد اقتصادي) و مصرف فرآورده‌هاي عمده نفتي براساس يک الگوي تصحيح خطاي برداري براي دوره ۱۳۳۸ تا ۱۳۷۸ مورد بررسي قرار گيرد. براي تحليل خواص پوياي دستگاه نيز از روشهاي تجزيه واريانس و توابع عکس العمل آني (تعميم‌يافته) استفاده شده است.

نتايج حاصل از مطالعه نشان مي‌دهد که فرآورده‌هاي نفتي ايران به عنوان نهاده توليدي مطرح مي‌باشند، هرگونه محدوديت در مصرف آن، محدوديت در توليد را به همراه خواهد داشت. با عنايت به اين که انرژي ارزان نقش مهمي در تسهيل فرآيند توسعه و صنعتي شدن داشته و صنعت کشور نيز تاکنون از مزيت انرژي ارزان برخوردار بوده است، با گرفتن اين مزيت از صنعت، قدرت رقابتي آن با توليدات خارجي از دست رفته و منجر به رکود و بيکاري در جامعه خواهد شد. لذا توصيه مي‌شود که کاهش در مصرف فرآورده‌هاي نفتي از طريق افزايش کارآيي مصرف صورت پذيرد.